Hoe werken Kind en Gezin?

In Vlaanderen is Kind en Gezin een vertrouwd begrip voor ouders en toekomstige ouders. Deze overheidsorganisatie vormt de hoeksteen van de preventieve gezinsondersteuning en staat klaar vanaf de eerste dag van het leven van een kind. Haar missie is duidelijk: het welzijn van alle jonge kinderen bevorderen door samen met hun gezinnen te werken aan gezonde en veilige groeikansen.

De werking van Kind en Gezin steunt op een uniek en uitgebreid netwerk van consultatiebureaus, verpleegkundigen, gezinsondersteuners en samenwerkingspartners. Dit netwerk zorgt ervoor dat gezinnen laagdrempelig toegang hebben tot een breed palet aan diensten, van medische opvolging en vaccinaties tot advies over voeding, ontwikkeling en opvoeding. Het is een proactief systeem dat gezinnen opvolgt en ondersteunt, vaak nog voor er vragen of problemen ontstaan.

De kern van de werking is de persoonlijke begeleiding door een vast team, het zogenaamde 'huisteam'. Dit biedt continuïteit en vertrouwen. Daarnaast speelt de organisatie een cruciale rol in het toekennen van financiële steun zoals het groeipakket, het beheren van het aanbod kinderopvang, en het waarborgen van de kwaliteit en veiligheid in de opvanglocaties. Kortom, Kind en Gezin is meer dan alleen een consultatiebureau; het is een integrale partner voor gezinnen tijdens de cruciale eerste jaren van het ouderschap.

Hoe vraag ik consultaties van het Kind en Gezin aan voor mijn baby?

De consultaties voor je baby verlopen grotendeels automatisch. Na de aangifte van de geboorte bij de gemeente, ontvangt Kind en Gezin deze gegevens. Een verpleegkundige van Kind en Gezin neemt vervolgens telefonisch contact met je op voor een eerste afspraak, meestal bij je thuis.

Voor het plannen van de reguliere consulten op het consultatiebureau kan je zelf online een afspraak maken via de persoonlijke pagina op de website van Kind en Gezin. Je logt in met je elektronische identiteitskaart of via itsme®. In je account vind je een overzicht van de aanbevolen consulten en kan je een beschikbaar tijdstip kiezen.

Indien je nog geen login hebt ontvangen of vragen hebt, kan je rechtstreeks contact opnemen met het consultatiebureau in jouw buurt. De contactgegevens vind je op de website van Kind en Gezin. De medewerkers helpen je graag verder met het inplannen van een afspraak.

Bij dringende vragen of zorgen over de gezondheid van je baby tussen de consulten door, hoef je niet te wachten op de geplande afspraak. Je kan telefonisch contact opnemen met het consultatiebureau voor advies of om een extra consult aan te vragen.

Wat zijn de voorwaarden voor financiële steun zoals het Groeipakket?

Het Groeipakket is een recht voor elk kind dat wettelijk in België verblijft. De belangrijkste voorwaarde is dat het kind ingeschreven moet zijn in het Rijksregister. De uitbetaling start automatisch vanaf de geboorte, zodra deze inschrijving is gebeurd.

De hoogte van de toeslagen binnen het Groeipakket hangt niet af van het inkomen van de ouders, maar wel van andere factoren zoals de gezinssamenstelling en de leeftijd van het kind. Voor bepaalde specifieke toeslagen gelden wel aanvullende voorwaarden.

Voor de schooltoeslag moet het kind bijvoorbeeld ingeschreven zijn in een erkende onderwijsinstelling. De kleutertoeslag vereist een effectieve aanwezigheid van minstens 100 halve dagen per schooljaar.

De sociale toeslag, die het pakket verhoogt voor gezinnen in een kwetsbare financiële positie, is inkomensgebonden. Het gezinsinkomen mag een bepaalde grens niet overschrijden, die jaarlijks wordt geïndexeerd.

Bij gezinnen met een alleenstaande ouder wordt een aanvullende toeslag verleend. Ook voor een kind met een handicap of een ernstige ziekte zijn er verhoogde tegemoetkomingen, op basis van een medisch attest.

Het is cruciaal om eventuele wijzigingen in de gezinssituatie (zoals verhuis, samenwonen, echtscheiding of verandering van school) steeds tijdig door te geven aan het Groeipakket. Dit beïnvloedt namelijk het recht op en de hoogte van verschillende toeslagen.

Veelgestelde vragen:

Ik ben zwanger en dit is ons eerste kind. Wat kan Kind en Gezin voor ons doen, nog voor de baby er is?

Proficiat met je zwangerschap! Kind en Gezin biedt al voor de geboorte ondersteuning. Je kunt vrijblijvend een afspraak maken met een verpleegkundige van het consultatiebureau in je buurt voor een prenataal huisbezoek. Tijdens dit gesprek bespreek je praktische zaken zoals de bevalling, voeding en veiligheid thuis. De verpleegkundige geeft informatie over hun diensten, zoals de gratis consultaties na de geboorte en vaccinaties. Je krijgt ook het groeiboekje, waarin later de ontwikkeling en metingen van je kind worden genoteerd. Het is een goed moment om al je vragen te stellen. Na de geboorte meldt het ziekenhuis of de vroedvrouw je kind automatisch aan bij Kind en Gezin, waarna het eerste contact volgt.

Hoe vaak komen jullie op huisbezoek en wat gebeurt er tijdens zo'n bezoek?

De frequentie van huisbezoeken hangt af van de behoefte van het gezin. Vaak is er een eerste bezoek kort na de thuiskomst uit het kraambed. Daarna nodigen we je vooral uit op het consultatiebureau. De huisbezoeken richten zich op vragen die thuis spelen. Een verpleegkundige kijkt samen met jou naar de gezondheid en ontwikkeling van je kind. We besteden aandacht aan voeding, slaap, veiligheid in huis en de interactie tussen ouder en kind. Het is een vertrouwelijk gesprek waar je alle thema's kunt aankaarten, zoals zorgen over huilen of de eigen emoties na een bevalling. We geven advies op maat en kunnen, met jouw toestemming, doorverwijzen naar gespecialiseerde hulp als dat nodig is.

Mijn kind is bijna 3 jaar. Stopt de begeleiding van Kind en Gezin dan helemaal?

Nee, de begeleiding stopt niet abrupt. Rond de leeftijd van 2,5 jaar maken we de overgang naar het CLB (Centrum voor Leerlingenbegeleiding). Onze medewerker bespreekt dit met jou tijdens een laatste contactmoment. We geven een overdrachtsdocument mee voor het CLB, dat aansluit bij de opvolging in de kleuterschool. Tot je kind 3 jaar wordt, blijf je welkom op het consultatiebureau voor gezondheidsonderzoeken en vaccinaties. Ook voor vragen over opvoeding of gedrag kun je tot die tijd bij ons terecht. Na de derde verjaardag neemt het CLB de gezondheidsopvolging op school over. Kind en Gezin blijft wel actief voor gezinnen met jonge kinderen en je kunt de website altijd raadplegen voor betrouwbare informatie.