Mag een bedrijf geen feestdagen betalen?

De vraag of een werkgever feestdagen al dan niet moet doorbetalen, is een van de meest gestelde en tegelijkertijd complexe kwesties in het Nederlandse arbeidsrecht. Het antwoord is niet eenduidig en hangt in cruciale mate af van de inhoud van uw arbeidsovereenkomst of de van toepassing zijnde cao. Voor veel werknemers is het vanzelfsprekend dat zij op dagen zoals Koningsdag of Tweede Kerstdag vrij zijn en toch hun loon ontvangen, maar dit is geen universeel recht dat automatisch uit de wet voortvloeit.

De Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag vormt hierbij het uitgangspunt. Deze wet garandeert weliswaar een minimum aan betaalde vakantie-uren (vier keer de wekelijkse arbeidsduur), maar regelt niet expliciet de doorbetaling van nationale feestdagen. Dit betekent dat er in beginsel geen wettelijke verplichting bestaat voor werkgevers om op feestdagen door te betalen als er niet wordt gewerkt. De invulling hiervan wordt overgelaten aan de afspraken tussen partijen.

In de praktijk wordt de rechtspositie van de werknemer daarom bepaald door wat er schriftelijk is vastgelegd. Staat er in uw contract of cao een clausule over "doorbetaling bij verlet" of worden specifieke feestdagen genoemd waarop vrij en loon genoten wordt, dan is de werkgever hiertoe verplicht. Bij het ontbreken van zulke afspraken, kan de werkgever in principe verwachten dat er op een feestdag wordt gewerkt, of, bij sluiting van het bedrijf, een onbetaalde vrije dag opleggen.

Dit maakt het voor elke werknemer essentieel om zijn of haar eigen arbeidsvoorwaarden nauwkeurig te raadplegen. Het onderscheid tussen wettelijke vakantiedagen en feestdagen is hierbij van groot belang. Misverstanden hierover kunnen leiden tot onnodige conflicten en financiële tegenvallers. De volgende paragrafen gaan dieper in op de specifieke regels, uitzonderingen en de stappen die u kunt nemen als uw rechten mogelijk worden geschonden.

Veelgestelde vragen:

Ik werk in de horeca en mijn baas zegt dat ik op nationale feestdagen niet betaald krijg omdat we dan gesloten zijn. Mag dat?

Dit is een veelvoorkomende vraag in sectoren zoals de horeca. Het antwoord hangt af van wat er in uw cao of arbeidsovereenkomst staat. In Nederland heeft u recht op betaling voor officiële feestdagen als u normaal gesproken op die dag zou werken. Als uw werkgever de zaak sluit op een dag waarop u volgens uw rooster had moeten werken, dan mag dit niet ten koste gaan van uw loon. U heeft in principe recht op uw normale uurloon voor die uren. Het is dus niet automatisch toegestaan om geen loon te geven alleen omdat de onderneming dicht is. Controleer uw contract en bespreek het met uw baas. Mocht dat niet helpen, kunt u contact opnemen met het Juridisch Loket of uw vakbond.

Mijn werkgever betaalt alleen feestdagen uit als ik er ook daadwerkelijk werk. Is dit volgens de wet toegestaan?

Ja, in veel gevallen is dit toegestaan. De Nederlandse wet verplicht werkgevers niet om voor elke feestdag een vrijbetaalde dag te geven. Het uitgangspunt is het arbeidscontract en de van toepassing zijnde cao. In veel cao's is geregeld dat u alleen betaald krijgt voor een feestdag als u op die dag ook volgens uw rooster werkt. Werkt u niet op die dag, bijvoorbeeld omdat het uw vrije dag is, dan heeft u vaak geen recht op extra betaling. Dit is een gangbare regeling. Het is daarom verstandig om na te gaan wat er specifiek voor uw branche en functie is afgesproken. Een uitzondering vormen sommige cao's in bijvoorbeeld de metaal of bouw, waar een vaste toeslag voor feestdagen is opgenomen, ongeacht het rooster.

Ik heb een nulurencontract. Krijg ik doorbetaald op feestdagen?

Voor werknemers met een nulurencontract is de situatie anders. U heeft alleen recht op loon voor uren die u daadwerkelijk werkt. Als u op een feestdag niet wordt ingeroosterd of als de onderneming gesloten is, heeft u meestal geen recht op betaling. Er is geen garantie op uren of inkomen. Echter, als u wél wordt ingepland om op de feestdag te werken, dan heeft u gewoon recht op uw afgesproken uurloon. Sommige cao's of werkgevers kunnen een hoger tarief voor feestdagen hanteren, maar dit is niet wettelijk verplicht. Uw positie is kwetsbaarder dan die van werknemers met vaste uren. Het is extra belangrijk om uw rechten in de cao of uw contract te controleren.