Wat verdien je als ervaringsdeskundige?

Het inzetten van eigen levenservaring met bijvoorbeeld psychische kwetsbaarheid, verslaving, armoede of dakloosheid is uitgegroeid tot een erkend en waardevol beroep. Steeds meer organisaties in de zorg, welzijn, gemeenten en onderwijs zien het immense voordeel van het echte, niet uit een boek geleerde perspectief. Maar dit roept een praktische vraag op: wat is deze unieke expertise financieel waard?

Het antwoord is niet eenduidig, omdat er geen landelijke standaard bestaat. De vergoeding voor een ervaringsdeskundige hangt af van een complex samenspel van factoren. Denk aan de werkcontext (vrijwilligerswerk, zzp-schap of een vaste aanstelling), het opleidingsniveau, de specifieke taken en de sector waarin men actief is. Een uurloon kan daardoor variëren van een vrijwilligersvergoeding tot een salaris dat vergelijkbaar is met dat van een hbo-opgeleide professional.

In dit artikel brengen we deze variatie in kaart. We kijken naar de verschillende rollen en dienstverbanden, van informele inzet tot gepositioneerde functies binnen teams. We bespreken gangbare tarieven voor zzp'ers en salarisschalen voor werknemers, gebaseerd op actuele cao's en marktgegevens. Het doel is om een helder en realistisch beeld te geven van de financiële erkenning die mogelijk is wanneer je je ervaringskennis professioneel inzet.

Veelgestelde vragen:

Wordt het werk van een ervaringsdeskundige altijd betaald, of zijn er ook veel vrijwilligersfuncties?

Er zijn zowel betaalde functies als vrijwilligersposities. Veel ervaringsdeskundigen beginnen met vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij een lotgenotengroep of als gespreksleider in een herstelcursus. Dit is een gebruikelijke manier om ervaring op te doen en een netwerk op te bouwen. Betaalde rollen komen vaker voor binnen grotere organisaties zoals ggz-instellingen, gemeenten (bijvoorbeeld in de Wmo), onderwijs of onderzoeksinstellingen. Het salaris hangt sterk af van de setting, de formele inschaling en het aantal uren. Een indicatie: in de zorg kan een salaris variëren van ongeveer €2000 tot €3500 bruto per maand voor een fulltime functie, afhankelijk van opleiding en de cao die van toepassing is.

Ik heb een psychische achtergrond en wil mijn ervaring inzetten. Welke stappen kan ik nemen om een betaalde rol te vinden?

Een logische eerste stap is het volgen van een erkende opleiding tot ervaringsdeskundige. Deze opleidingen bieden niet alleen kennis, maar helpen je ook je ervaring op een professionele manier in te zetten. Tijdens of na de opleiding is het verstandig praktijkervaring op te doen via stages of vrijwilligerswerk. Netwerken is van groot belang: maak contact met andere ervaringsdeskundigen, bezoek bijeenkomsten en meld je aan bij relevante vacaturebanken. Veel functies worden niet openbaar geadverteerd. Bereid je voor op sollicitatiegesprekken waarbij je duidelijk kunt uitleggen hoe je persoonlijke ervaring een professionele meerwaarde biedt voor de organisatie en de doelgroep.

Hoe wordt het uurloon bepaald voor een zzp'ende ervaringsdeskundige?

Als zzp'er bepaal je zelf je tarief, maar dit moet wel realistisch zijn. Factoren die meespelen zijn: je opleiding, jarenlange praktijkervaring, de specifieke dienst die je levert (bijvoorbeeld training, advies, individuele begeleiding) en de sector waarin je werkt. Veel beginnende zzp'ers rekenen tussen €40 en €65 per uur. Meer ervaren krachten met een uitgebreid portfolio kunnen €75 tot €100 of meer vragen. Vergeet niet dat je als zzp'er ook kosten hebt voor verzekeringen, administratie en acquisitie. Het is verstandig om te informeren naar gangbare tarieven bij collega-zzp'ers en brancheorganisaties om een goede inschatting te maken.