Wie zijn de positieve rolmodellen voor jongeren?

In een tijdperk waarin jongeren worden overspoeld met beelden van online influencers, realitysterren en vaak onrealistische idealen, rijst de vraag wat een echt positief rolmodel definieert. Het gaat niet langer alleen om bekendheid of uiterlijk, maar om authenticiteit, veerkracht en een positieve impact. Jongeren zoeken naar figuren die niet alleen succesvol zijn, maar die ook laten zien hoe je omgaat met tegenslag, hoe je je principes behoudt en hoe je bijdraagt aan iets dat groter is dan jezelf.

Deze rolmodellen zijn veel diverser dan voorheen. Ze zijn te vinden in de directe omgeving: de leraar die passie overdraagt, de sportcoach die discipline en teamwork bijbrengt, of de buurvrouw die zich vrijwillig inzet voor de gemeenschap. Tegelijkertijd reikt hun wereld verder, naar artiesten die openlijk over mentale gezondheid praten, wetenschappers die grenzen verleggen, of ondernemers die met hun bedrijf sociale en ecologische verandering nastreven.

Dit artikel onderzoekt de veelzijdigheid van het moderne rolmodel. We kijken voorbij de oppervlakkige glans en richten ons op die individuen – zowel dichtbij als veraf – die door hun daden, integriteit en verhaal jongeren inspireren om het beste uit zichzelf te halen. Wie zijn deze mensen, wat kunnen jongeren van hen leren, en waarom is hun voorbeeld vandaag de dag belangrijker dan ooit?

Hoe herken je een goed rolmodel in de online wereld?

Een positief online rolmodel onderscheidt zich door authenticiteit en transparantie. Zij presenteren een realistisch beeld van hun leven, erkennen imperfecties en delen niet alleen successen maar ook leerprocessen. Zij geven duidelijk aan wanneer content gesponsord is en gebruiken hun platform niet primair voor verborgen verkoop.

De kern ligt in de waarden die zij uitdragen. Kijk naar de consistentie van hun boodschap: moedigen zij respect, empathie en kritisch denken aan? Een goed rolmodel stimuleert persoonlijke groei, nieuwsgierigheid en maatschappelijke betrokkenheid, in plaats van oppervlakkigheid of passieve consumptie.

Let op hun interactie met het publiek. Zij gaan een constructieve dialoog aan, behandelen volgers met respect en gaan verantwoord om met kritiek. Zij creëren een veilige en inclusieve gemeenschap en durven grenzen aan te geven, bijvoorbeeld tegen pestgedrag.

Een essentieel kenmerk is verantwoordelijkheid. Zij erkennen hun invloed en zijn zich bewust van de impact van hun woorden en acties. Dit uit zich in zorgvuldige feitenchecks, het corrigeren van eigen fouten en het vermijden van het verspreiden van schadelijke desinformatie of onrealistische schoonheidsidealen.

Ten slotte moedigt een echt positief rolmodel jou aan om je eigen pad te volgen. Zij positioneren zich niet als de enige autoriteit, maar empoweren hun volgers om zelf keuzes te maken, hun talenten te ontwikkelen en bij te dragen aan iets dat groter is dan zichzelf.

Welke lokale Nederlanders en Vlamingen inspireren met hun verhaal?

Naast bekende nationale namen zijn er talloze lokale helden wier dagelijkse inzet en persoonlijke overwinningen een diepe indruk maken. In Nederland inspireert iemand als Mounir Samuel, een Nederlands-Egyptische schrijver en politiek analist, jongeren door zijn moed om te spreken over identiteit, inclusiviteit en mentale gezondheid, vaak tegen de stroom in. Zijn verhaal van zelfacceptatie en het vinden van je eigen stem is een krachtig voorbeeld.

In Vlaanderen geldt Gaea Schoeters als een inspirerende figuur. Als schrijfster en radio-maker behandelt ze maatschappelijke thema's met scherpzinnigheid en empathie. Haar werk, en de manier waarop ze haar carrière heeft vormgegeven, toont jongeren de waarde van nieuwsgierigheid, taal en het stellen van kritische vragen.

Ook in de sportwereld zijn er lokale rolmodellen. De Amsterdamse kickbokser Rico Verhoeven staat niet alleen bekend om zijn prestaties, maar ook om zijn discipline en zijn pleidooi tegen pesten. Zijn verhaal van toewijding en het omzetten van passie in professie spreekt tot vele jonge sporters.

In Antwerpen motiveert ondernemer Nadia Nsayi met haar verhaal. Als mede-oprichter van een marketingbureau en pleitbezorger voor diversiteit in het bedrijfsleven laat ze zien hoe je met een achtergrond als nieuwkomer je eigen pad kunt creëren en barrières kunt doorbreken, een boodschap van grote kracht voor jongeren in vergelijkbare situaties.

Een ander type rolmodel vind je in de wetenschap. Een Nederlandse onderzoeker zoals Marloes Maathuis, hoogleraar Statistiek aan de ETH Zürich, inspireert jongeren, en met name meisjes, om voor wiskunde en techniek te kiezen. Haar pad toont dat Nederlandse academici tot de wereldtop kunnen behoren.

Ten slotte zijn er de vele stille inspiratoren: de leraar in Rotterdam-Zuid die extra tijd investeert, de buurtwerker in Genk die jongeren van de straat houdt, of de lokale kunstenaar in Groningen die met beperkte middelen een community opbouwt. Hun verhalen, dichtbij en herkenbaar, bewijzen dat impact vaak begint in je eigen straat of stad.

Veelgestelde vragen:

Wie kan tegenwoordig nog een goed rolmodel zijn voor mijn puberzoon, als veel bekende mensen steeds in schandalen terechtkomen?

Dat is een begrijpelijke zorg. Het helpt om het idee van een rolmodel te verbreden. Naast bekende personen zijn er vaak veel positieve voorbeelden dichter bij huis. Denk aan een leraar die met geduld en passie zijn vak uitlegt, een sportcoach die fair play en doorzettingsvermogen laat zien, of een familielid dat met integriteit zijn werk doet. Ook zijn er publieke figuren die zich consistent positief gedragen. Kijk bijvoorbeeld naar wetenschappers zoals astronaut André Kuipers, die jongeren inspireert voor wetenschap, of atleten zoals Sifan Hassan, die toont wat discipline en veerkracht kunnen bereiken. De kern is vaak niet de perfectie, maar het laten zien van hoe je met tegenslag omgaat en welke waarden je in de praktijk brengt.

Mijn dochter kijkt vooral naar influencers op TikTok en Instagram. Zijn die eigenlijk wel goede rolmodellen?

Die wereld heeft twee kanten. Veel influencers richten zich vooral op uiterlijk en materiële zaken, wat een onrealistisch en oppervlakkig beeld kan geven. Toch zijn er ook contentmakers die zich onderscheiden. Zo zijn er influencers die zich inzetten voor maatschappelijke kwesties, duurzaam leven promoten, of hun studie combineren met hun online aanwezigheid. Het is waardevol om met je dochter in gesprek te gaan over wat ze volgt. Vraag wat ze aantrekkelijk vindt aan bepaalde accounts. Je kunt samen op zoek gaan naar makers die iets toevoegen, zoals iemand die creatieve tutorials maakt, boeken bespreekt, of op een positieve manier met sport bezig is. Het leert haar kritisch te kijken naar wat ze ziet en zelf keuzes te maken over wie haar tijd waard is.

Waarom zijn 'gewone' mensen soms betere rolmodellen dan beroemdheden?

Omdat hun invloed vaak directer en herkenbaarder is. Een buurman die vrijwilligerswerk doet, een oom die zijn eigen bedrijf runt, of een oudere zus die een technische studie volgt – hun prestaties en keuzes voelen haalbaarder aan. Jongeren zien bij hen de dagelijkse inzet, de kleine stappen en de echte uitdagingen. Dat is vaak inspirerender dan het ogenschijnlijk moeiteloze succes van een ster. Deze mensen uit de directe omgeving tonen hoe waarden als betrouwbaarheid, hard werken en vriendelijkheid er in de praktijk uitzien, zonder de filter van media of publieke beeldvorming. Hun lessen zijn concreet en hun voorbeeld is vaak beter te volgen.